ก่อนกาลกลับนิรันดร์
อวลไปด้วยกลิ่นความตาย ฟุ้งกระจายไปกับมวลความทุกข์
สิ่งเหล่านี้ แทรกอยู่ในระหว่างบรรทัด จนเป็นบรรยากาศโดยรวมของเล่ม
.
.
.
.
.
เรื่องสั้นส่วนใหญ่เป็นเรื่องเศร้า ที่ถูกฉาบด้วยเรื่องเหนือจริงเพื่อบรรเทาอาการทุกข์ทรมาณ ทั้งเรื่องผีสาง, การกลายร่าง, สัตว์ประหลาด ซึ่งเป็นการใช้เรื่องเหนือจริงหรือจินตนาการพิศดารเพื่อบรรเทาความเจ็บปวด
.
.
.
ไม่แน่ใจว่าบังเอิญหรือไม่ที่ครึ่งหนึ่งของเรื่องสั้นในเล่ม มีอะไรที่เกี่ยวกับ 'น้ำ' เป็นองค์ประกอบ (ห้องน้ำ, แม่น้ำ, ฝน, ทะเล) ซึ่งส่วนใหญ่แล้วมันอยู่ในฐานะเครื่องมือที่ใช้ชำระล้างคราบความจริงและความทุกข์ทน
.
.
.
ความสัมพันธ์ในครอบครัวคือสิ่งที่ถูกใช้อย่างบ่อยครั้งในฐานะของสัญลักษณ์ในการส่งผ่านเรื่องราวอันเจ็บปวด จากรุ่นสู่รุ่น บ้างก็เป็นใจความใหญ่ (ฝันของแม่, ความขัดแย้งกับพ่อ, ความทรงจำหลอนในห้องน้ำ, การซ้ำเดิมของโศกนาฏกรรมจากแม่สู่ลูกและหลาน) บ้างก็แทรกตัวอยู่ระหว่างบรรทัดในฐานะองค์ประกอบเล็ก ๆ น้อย ๆ (แผ่นเสียงของพ่อ)
.
.
.
มีหลายเรื่องที่พูดถึงเรื่องราวการเมืองไทยในรอบสิบปีที่ผ่านมา มีทั้งประเด็นใหญ่และเล็ก จนกล่าวได้ว่า มันเป็นหนึ่งในงานที่บันทึก 'ห้วงอารมณ์' ของการเมืองไทยร่วมสมัยผ่านเรื่องราวเหนือจริง
.
.
.
.
.
ทั้งหมดข้างต้นที่กล่าวมาคือมวลสารที่ประกอบร่างเป็นรวมเรื่องสั้นเล่มนี้
มันอาจไม่บันเทิงสุดขอบ และไม่ได้ลุ่มลึกสุดขั้ว
แต่ที่แน่ ๆ มันมีชีวิตให้ได้สัมผัส มีความเป็นมนุษย์ที่จับต้องได้
ก็ความทุกข์และความทรงจำเป็นคุณสมบัติพื้นฐานของชีวิตอยู่แล้วนี่