MERITOCRAZY ชีวิตจริงที่ชิงโชค: ระบบคุณธรรมนิยมในสังคมไม่ยุติธรรม

'30 ลิขิตฟ้า 70 ต้องฝ่าฟัน~ ต้องสู้ต้องสู้ถึงจะชนะ ~'

ท่อนหนึ่งจากบทเพลงของ เจินเจิน บุญสูงเนิน ลอยเข้ามา ระหว่างอ่าน non-fiction เล่มนี้ 😄

.
.
.

ระบบคุณธรรมนิยม (Meritocracy) คือระบบที่ให้คุณค่ากับความพยายาม ซึ่งมันพยายาม (แม้แต่ระบบเองยังต้องพยายามเลย ฮา) ทำให้ผู้คนเชื่อว่า ความพยายาม ความมุ่งมั่น และความสามารถ เป็นปัจจัยหลักที่จะทำให้คนเราประสบความสำเร็จได้

.

แต่ด้วยมุมมองส่วนตัวของผม (และคนส่วนใหญ่) ต่างก็เข้าใจดีว่า มันไม่มีทางที่ความพยายามยามหรือความสามารถเป็นปัจจัยหลักที่จะทำให้คนประสบความสำเร็จ มันมีปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้อย่างเช่น คุณเกิดในครอบครัวที่รวยหรือจน หรือบางทีเราอาจเกิดในสังคมที่ไม่เอื้ออำนวย ซึ่งหนังสือเล่มนี้จะเรียกมันว่า 'โชคชะตา'

.

แล้วเพลงของ เจินเจิน ที่บอกว่า โชคชะตามีผลแค่ 30% ที่เหลือคือความพยายาม ก็วนเข้ามาในสมอง

.

ก่อนอ่านเล่มนี่ผมคิดตื้น ๆ ว่าโชคชะตาคงมีผลแค่ 50% เท่านั้น แต่พออ่านเล่มนี้จบถึงได้รู้ซึ้งว่า โชคชะตามันมีผลมากกว่านั้นเยอะทีเดียว

.
.
.
.
.

โดยภาพรวมแล้วนี่ไม่ใช่หนังสือที่มาเพื่อ 'ด้อยค่าความพยายาม' แล้วบอกกับเราว่า 99% เป็นเรื่องของโชคชะตา ฉะนั้นตัดใจซะเถอะ อย่าพยายามให้มากนักเลย นั่ง ๆ นอน ๆ รอคอยโชคก็แล้วกัน

แต่สิ่งที่หนังสือเล่มนี้ต้องการคือการอธิบายเพื่อให้เราเข้าใจความเป็นจริง โดยการหยิบยกการทดลองทางสังคมศาสตร์มากมายหลายกรณีมาอ้างอิง รวมไปถึงสถิติที่เกี่ยวข้อง

.
.
.


ด้วยน้ำเสียงในการเล่าแบบเป็นกันเองมากกว่าท่าทีของความเป็นวิชาการ อีกทั้งการวางลำดับการนำเสนอที่น่าสนใจและเร้าให้ติดตาม มันเลยเป็น non-fiction ที่ย่อยง่าย อ่านสนุก

ที่สำคัญมันไม่ใช่แค่การเอาความจริงมาโยนใส่หน้าคนอ่าน หนังสือยังนำเสนอแนวทางที่จะลดบทบาทของโชคชะตาแล้วเพิ่มน้ำหนักให้ความพยายามและความสามารถมีอิทธิพลมากขึ้น

.

นี่เป็น non-fiction ที่จริงใจ ไม่โลกสวย อ่านง่าย เป็นความรู้ที่มาพร้อมความบันเทิง

ซึ่งความดีงามของเล่มนี้ไม่ได้มากเพราะโชคช่วย หากแต่มาจากความพยายามของผู้เขียนและทีมงาน ซึ่งผมให้น้ำหนักมันมากกว่า 90%